Klasyczne przyrządy pomiarowe majsterkowicza to calówka, kątomierz oraz poziomica. Dzięki nowoczesnym metodom elektroniczne przyrządy pomiarowe plasują się w tym samym przedziale cenowym, co wysoce precyzyjne, ale ciągle mechaniczne przyrządy pomiarowe. W przyrządach elektronicznych w coraz większym stopniu zaczyna się wykorzystywać technikę laserową. Dlatego warto zaznajomić się z tym, co ma do zaoferowania.

Lasery w technice pomiarowej

Laser okazał się dla przyrządów pomiarowych i aparatów projektowych niezastąpionym elementem. Wykorzystywana w nich wiązka promieni jest ostro zaogniskowana; promień nie „rozmywa się” nawet przy znacznych odległościach. Podczas gdy sam z reguły pozostaje niezauważalny, pozostaje u wyjścia z przyrządu oraz na płaszczyźnie rzutowej doskonale widoczny, skoncentrowany punkt nawigacyjny.

a) Oznaczenie

Narzędzia i oznaczenia, których działanie sprzężone jest z promieniami lasera lub takowe wytwarza, muszą zostać odpowiednio oznakowane na tabliczce identyfikacyjnej. Ponadto, muszę się znaleźć na niej informacje o klasie lasera, jego mocy, długości fal jego światła, o normie właściwej dla danego rodzaju, a także opis sposobu użytkowania i ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem.

b) Klasa lasera

Lasery podzielono na klasy w zależności od ich mocy oraz średnicy promienia. W technice pomiarowej używa się wyłącznie laserów 2. Klasy. Ich promień musi być dostrzegalny gołym okiem, tj. musi wyznaczać punkt rzutowy znajdujący się w widocznym zakresie oświetlenia i być bezpieczny dla oka dzięki wystąpieniu odruchu rogówkowego.

c) Lasery drugiej klasy

  • Długość fali 400-700nm (kolor zielony lub czerwony)
  • Moc – maks. 1mW
  • Klasyfikacja – mniejsza moc. Bezpieczny dla oka dzięki odruchowi rogówkowemu.
  • Oznaczenie: 2.klasa lasera. Pamiętajmy: nie wolno patrzeć na promień przez powiększające przyrządy optyczne.
  • Specjalny zapis instrukcji obsługi: Nie patrzeć na promień!
  • Typowe zastosowanie – technika pomiarowa.

d) Postrzeganie promienia

Przez postrzeganie promienia rozumie się uwidocznienie promienia lasera. Jeśli promień lasera, względnie jego oddziaływanie powinno być widoczne, długość fali promienia lasera powinna znajdować się w zakresie widoczności. Promień lub jego oddziaływanie (światełko) można wówczas spostrzec w formie odbicia na płaszczyźnie rzutowej lub w formie odbicia fali.  

e) Długość fali

Kolor promienia lasera jest pochodną długości fali. Jej wartość podaje się w nanometrach (nm). Niższe wartości długości fali (np.<500nm) mają przypisaną barwę zieloną, większe długości (>500nm) – czerwoną. Najczęściej stosowane długości fali to ok. 635nm (jasno-czerwony), i jest to kompromis pomiędzy czułością ludzkiego oka a czułością elementów odbiorczych.

Przyrządy do pomiaru długości i odległości

Mierzenie długości jest najważniejszym spośród wszystkich pomiarów, gdyż jego wynik stanowi podstawę do wyliczania nie tylko odległości, ale też powierzchni i pojemności (odległości).

Postępowanie przy mierzeniu długości

Poza znanymi mechanicznymi przyrządami pomiarowymi dostępne są też przyrządy elektroniczno-mechaniczne i takie, które oparte są wyłącznie na technologii elektronicznej, czyli:

  • Skale, taśmy miernicze;
  • Elektroniczne taśmy miernicze;
  • Elektroniczne odległościomierze ultradźwiękowe;
  • Elektroniczne odległościomierze laserowe.

Różnią się one znacznie pod względem możliwości i właściwości, dlatego też trudno z któregokolwiek zrezygnować – ich zastosowania są względem siebie komplementarne. Skupimy się jednak na odległościomierzach laserowych. Wysyłane przez urządzenia laserowe wiązki odbijane są przez mierzony obiekt. Odbicie zostaje uchwycone przez czujnik odległościomierza. Czas pomiędzy wysłaniem a odebraniem sygnału lasera zostaje elektronicznie przeliczony na odległość. Wiązka światła laserowego ma średnicę rzędu milimetrów, więc w trakcie pomiaru łatwo jest ominąć wszelkie przeszkody. Główne zalety odległościomierza laserowego:

  • Ponadprzeciętna dokładność również przy mierzeniu na długich dystansach;
  • Widoczność punktu docelowego;
  • Duży zasięg;
  • Błyskawiczny czas pomiaru.

Poza doskonałymi rezultatami w mierzeniu powierzchni i objętości dalmierz laserowy świetnie sprawdza się też w triangulacji, czyli pośrednim pomiarze długości. W triangulacji ważne jest, żeby pierwszy pomiar przeprowadzony był całkowicie poziomo i pod odpowiednim kątem w stosunku do ściany. Optymalnym rozwiązaniem będzie wykorzystanie statywu w charakterze podparcia. Nie zawsze możliwe jest dokonanie pomiaru wysokości za pomocą triangulacji prostej. W takich przypadkach można zastosować triangulację podwójną, czyli dokonać dwukrotnego pomiaru. Jest przy tym wymagane, aby pomiar poziomu wykonany został niezwykle dokładnie. Ponieważ pomiar „z ręki” często bywa bardzo niedokładny, konieczne jest wykorzystanie statywu jako podparcia. Pomocne będzie tu z pewnością wyszukanie na mierzonym obiekcie charakterystycznych punktów, na które nakierujemy  wiązkę laserową. Wyniki poszczególnych prób dodaje się, co daje wartości ostateczne.

Niwelowanie

Niwelowanie to rzutowanie punktów lub linii na płaszczyzny bryły budynku, które umożliwia rozmieszczenie w jednej linii przedmiotów, zabudowanie wnęki czy montowanie gzymsów. Wykorzystywane do tych zadań przyrządy oparte są na technologii laserowej. Wyróżnia się wśród nich:

Zastosowanie przyrządów laserowych oszczędza nam żmudnego procesu wymierzania poszczególnych punktów, wyznaczania linii markerem czy oznaczania ich sznurkiem. Stosując przyrząd laserowy, w większości przypadków nie potrzebujemy pomocy drugiej osoby. Jest to zatem oszczędność czasu i energii.

  • Laser punktowy

Laser punktowy rzutuje punkty, które pozwalają na wykonanie zamocowań bądź odpowiednie ukierunkowanie elementów konstrukcyjnych. W praktyce laser punktowy przytwierdza się do statywu lub umieszcza na wsporniku przyściennym.  

  • Laser liniowy/rotacyjny

W przypadku lasera liniowego zamiast promienia punktowego emitowany jest strumień liniowy. Tak powstała linia pozwala z łatwością wyregulować ustawienie danego obiektu i dokonać montażu. Podobnie jak inne przyrządy laserowe, również ten ustawiany jest zazwyczaj na statywie bądź wsporniku przyściennym.

  •  Laser krzyżowy

Laser krzyżowy dokonuje rzutu dwóch linii krzyżujących się ze sobą pod kątem 90st. Dzięki tym liniom precyzyjnie ustawienie elementów  konstrukcyjnych, przedmiotów wyposażenia wnętrz czy obicia ścian nie będzie stanowiło żadnego problemu.  

  • Laser do układania płytek

Już pierwsza płytka musi być położona z zachowaniem najwyższej dokładności przy kreśleniu kątów. W innym przypadku niedokładność będzie się sumować wraz z każdym dokładanym elementem, czego ostatecznie z powodu wiązania kleju lub zaprawy nie będzie można skorygować. Laser do układania płytek wytwarza 2 wiązki krzyżujące się ze sobą dokładnie pod kątem prostym, co znakomicie ułatwia precyzyjne rozplanowanie układu płytek.

Dodaj komentarz
* Pola wymagane